Sosyal ortamlardan kaçınma Ne Anlama Gelir? Olası Hastalıklar
Sosyal ortamlardan kaçınma, birçok farklı sağlık sorununun belirtisi olabilir. Aşağıda bu şikayetle en sık ilişkilendirilen durumları, olasılık ve yaygınlıklarına göre sıraladık.
Diğer ifadeler: sosyal fobi, utangaçlık aşırı
Sosyal ortamlardan kaçınma şikayetiniz mi var?
Testi bu şikayetle başlatın; birkaç soruyla olası nedenleri daraltalım.
Sosyal ortamlardan kaçınma hangi hastalıkların belirtisi olabilir?
- 1. Sosyal Anksiyete Bozukluğu (Sosyal Fobi)RutinBaşkaları tarafından olumsuz değerlendirilme, utanma veya küçük düşme korkusuyla sosyal ortamlardan yoğun kaygı duyma ve kaçınma durumudur.
- 2. Kaçıngan (Çekingen) Kişilik BozukluğuRutinYetersizlik duygusu, eleştiri ve reddedilmeye aşırı duyarlılık yüzünden sosyal ilişkilerden yaygın ve uzun soluklu biçimde kaçınma örüntüsüdür.
- 3. Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB)Birkaç gün içindeÖlüm tehdidi, ciddi yaralanma veya cinsel saldırı gibi bir travmatik olaydan sonra bir aydan uzun süren yeniden yaşama, kaçınma ve aşırı uyarılmışlık belirtileriyle giden bir durumdur.
- 4. Beden Algısı Bozukluğu (Beden Dismorfik Bozukluk)Birkaç gün içindeBaşkalarının fark etmediği veya çok küçük gördüğü görünüş kusurlarıyla aşırı uğraşma ve bu sebeple tekrarlayıcı davranışlar sergileme durumudur.
- 5. İnternet ve Oyun BağımlılığıRutinÇevrim içi oyun, sosyal medya veya internet kullanımının kontrol edilemez hale gelerek okul, iş, uyku ve ilişkiler üzerinde ciddi olumsuz sonuçlara yol açmasıdır.
- 6. Agorafobi (Kalabalık ve Açık Alan Korkusu)RutinKaçmanın zor veya yardım almanın güç olabileceği yerlerde bulunmaktan yoğun korku duyma ve bu yerlerden kaçınmayla giden bir kaygı bozukluğudur.
- 7. Seçici Konuşmazlık (Selektif Mutizm)RutinEvde rahatça konuşabilen bir çocuğun okul gibi belirli sosyal ortamlarda sürekli olarak konuşamaması durumudur.
- 8. Uzamış Yas Bozukluğu (Komplike Yas)Birkaç gün içindeYakın birinin ölümünden sonra en az 12 ay (çocuklarda 6 ay) geçmesine rağmen yoğun özlem ve acının günlük hayatı engelleyecek düzeyde sürdüğü durumdur.
- 9. Mevsimsel Depresyon (Kış Depresyonu)RutinHer yıl aynı mevsimde, çoğu zaman sonbahar-kış aylarında başlayıp ilkbaharda kendiliğinden düzelen tekrarlayıcı depresyon dönemleridir.
- 10. Ayrılık Kaygısı BozukluğuRutinBağlanılan kişilerden (tipik biçimde anne-baba) ayrılma durumunda gelişim dönemine uygun olmayan aşırı kaygı ve kaçınma ile giden bir durumdur.
- 11. Şizofreni24 saat içindeGerçeği algılama, düşünme, duygulanım ve davranışı etkileyen; sanrı, varsanı ve düşünce dağınıklığıyla giden, en az 6 ay süren uzun süreli bir ruhsal hastalıktır.
- 12. Paranoid Kişilik BozukluğuRutinBaşkalarının niyetlerini sürekli kötü niyetli olarak yorumlama, yaygın güvensizlik ve kuşkuculukla giden, erişkinliğin başında başlayan uzun soluklu bir kişilik örüntüsüdür.
- 13. İstifçilik BozukluğuRutinDeğeri ne olursa olsun eşyalardan ayrılmakta sürekli güçlük çekme ve yaşam alanını kullanılamaz hale getirecek ölçüde biriktirmedir.
- 14. Sanrılı Bozukluk (Paranoya)Birkaç gün içindeKişinin, gerçek olmadığı halde bir veya birkaç konuda sarsılmaz yanlış inançlara (sanrı) sahip olduğu ama diğer alanlarda işlevselliğini büyük ölçüde koruduğu bir durumdur.
- 15. Enkoprezis (Çocukta Dışkı Kaçırma)Rutin4 yaşını geçmiş bir çocuğun en az üç ay boyunca ayda en az bir kez uygun olmayan yerlere veya giysisine dışkı kaçırmasıdır.
- 16. Tepkisel Bağlanma Bozukluğu (Reaktif Bağlanma)Birkaç gün içindeErken çocuklukta ağır ihmal veya bakım veren kişinin sık değişmesi sonucu çocuğun bakım verenlere duygusal olarak bağlanamaması ve teselli aramamasıdır.
- 17. Gecikmiş ErgenlikRutinKızlarda 13, erkeklerde 14 yaşına gelindiği halde ergenlik belirtilerinin başlamamasıdır. Sıklıkla ailesel ve zararsız bir gecikmedir, ne var ki hormon eksikliklerinin dışlanması gereklidir.
- 18. Şizofreniform Bozukluk24 saat içindeŞizofreni belirtilerinin en az bir ay ancak altı aydan kısa sürdüğü psikotik bir durumdur.
- 19. Şizoafektif Bozukluk24 saat içindeŞizofreni belirtileriyle birlikte bariz depresyon veya mani dönemlerinin görüldüğü, psikotik belirtilerin duygudurum dönemleri dışında da sürdüğü uzun süreli bir hastalıktır.
Sık sorulan sorular
Sosyal ortamlardan kaçınma neden olur?
Sosyal ortamlardan kaçınma; Sosyal Anksiyete Bozukluğu (Sosyal Fobi), Kaçıngan (Çekingen) Kişilik Bozukluğu, Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB), Beden Algısı Bozukluğu (Beden Dismorfik Bozukluk), İnternet ve Oyun Bağımlılığı, Agorafobi (Kalabalık ve Açık Alan Korkusu) gibi durumlarla ilişkili olabilir. Kesin neden ancak muayene ile anlaşılır.
Sosyal ortamlardan kaçınma için hangi doktora gidilir?
İlk değerlendirme için aile hekiminize başvurabilirsiniz. Şikayetin özelliğine göre Ruh Sağlığı ve Hastalıkları (Psikiyatri), Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı, Endokrinoloji ve Metabolizma bölümleri ilgilenir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurun. Acil durumlarda 112'yi arayın.